Groep Dresen
text, no JavaScript Log in  Deze pagina in het NederlandsDiese Seite auf DeutschThis page in English - ssssCette page en FrançaisEsta página em Portuguêsnaar boventerug

Limburg 1940-1945,
Hoofdmenu

  1. Mensen
  2. Gebeurtenissen/ Achtergronden
  3. Verzetsgroepen
  4. Steden & Dorpen
  5. Concentratiekampen
  6. Valkenburg 1940-1945
  7. Lessen uit het verzet

1940-1945. Het verzet in Nederlands Limburg

vorigebackvolgende

Groep Dresen

De Groep-Dresen werd ook genoemd “Oranje Koerier” en RAF-groep genoemd.
Na zijn terugkeer uit krijgsgevangenschap begon de 43-jarige beroepsonderofficier Pierre Dresen in Maastricht vrijwel meteen met het leggen van contacten tussen oud-militairen, leden van de politie en douaniers. Tot de laatste twee beroepsgroepen behoorden veel ex-militairen, want na de capitulatie waren zij door de Duitsers voor de keus gesteld dienst te nemen in de Opbouwdienst (een op 15 juli 1940 opgerichte organisatie, bedoeld om werkeloze militairen emplooi te bieden), of bij de grensbewaking of politie. Zo kwamen de douaniers Douwe Verhagen, Egbert Wolf, Jan Schutrup en Dirk Hage bij de groep. Zij werkten bij de Maastrichtse grenspost Caberg-Smeermaas naar België, op het eind van de Brusselseweg. (Open Street Map)
Dresen kwam ook al spoedig in aanraking met niet-militairen, die in de groep een belangrijke rol zouden gaan spelen: Roelf H.Bartels, binnenvaartschipper Jean M. Duynkerke en scheepsbevrachter Hendrik A.C. Meulensteen. Duynkerke vervoerde met zijn boot “Maria” doorgaans cement in binnen- en buitenland. De thuishaven van de “Maria” was de oude haven, het “Bassin” in Maastricht. Meulensteen, wiens zoons op een binnenvaartschip voeren, exploiteerde met zijn echtgenote een schipperscafeetje aan de Franschensingel. De stamtafel of het achterkamertje werd weldra het vaste ontmoetingspunt van de groep.
(Cammaert hoofdstuk II, p. 95)
Zo ontstond in de loop van 1941 een militair-civiele verzetsgroep, die zich een tijd lang de “RAF-groep” noemde vanwege de hulp aan neergestorte geallieerde vliegtuigbemanningen, hoewel dat nog moest komen. Hun activiteiten waren o.m. verzamelen van wapens en munitie, plegen van sabotage, militaire spionage, hulp aan ontsnapte krijgsgevangenen en andere vluchtelingen en het verspreiden van een illegaal blaadje, Oranje Post. Zij werkten nauw samen met de andere soortgelijke groepen in Zuid-Limburg.
De verzetsgroep werd vanwege persoonlijke problemen door Isidoor Brandon, de joodse (!) huurder en compagnon van Tom Engeln, verraden.
Tussen 1 en 12 december 1941 werden drieëntwintig mensen van de groep gearresteerd. Uiteindelijk werden in een rechtszaak op 17 april 1942 negentien van hen door de Duitsers berecht. Pierre Dresen, Dirk Hage en Bert Spierings hoorden de doodstraf eisen en uitspreken. Ook zes anderen, waaronder Hendrik Meulensteen, Roelf Bartels, Tom Engeln en Jan Duijnkerke werden na kamp Amersfoort in ‘Schutzhaft’ naar het Duitse concentratiekamp Neuengamme bij Hamburg overgebracht. (Bron: Verzetsgroep Dresen/Hage bij struikelsteentjes-maastricht.nl)

Struikelsteentjes Maastricht:
Verzetsgroep Dresen/ Hage
Uitgebreid verslag ook op de biografie van Tom Engeln

In Neuengamme werden vermoord:

Ook Gerrit Spierings en Jan Schutrup werden in ‘Schutzhaft’ genomen maar overleefden het Nacht und Nebelkamp Natzweiler. De overige arrestanten werden op 20 oktober 1942 in Utrecht in vrijheid gesteld. De niet gearresteerde restanten van de verzetsgroep gingen over naar het netwerk Bongaerts.
Meer informatie bij Cammaert, hoofdstuk 2, p. 79 v.v. en de Bijlage I, Arrestaties in Limburg i.v.m. betrokkenheid bij de groep-Erkens, p. 115.

De Belasting Groep Maastricht (B.G.M.), gesticht door de belastingambtenaar M.C.M.H. Bartels (niet te verwarren met de bovenstaande Roelf Bartels!), P.J. Sijmons en Derk van Assen was ook een voortzetting van de opgerolde groep Dresen. yyy„Afgezien van de L.O. en de L.K.P. was de B.G.M. - wat Limburg betreft - zonder twijfel de organisatie met de meeste verbindingen, zowel in het binnen- als het buitenland. De B.G.M.-leiding voerde een zekere taakverdeling door, hoewel die werkverdeling niet scherp was afgebakend. De leiders formeerden kleine groepjes die elk een specifiek terrein bestreken.” (Cammaert 4.IX. De Belastinggroep Maastricht: de groep-Blok, p. 335). In België werd deze procedure cloisonnement genoemd. De BGM smokkelde ontsnapte krijgsgevangenen naar België (vooral via de grensovergang bij Caberg of door het ondergrondse labyrint van de St. Pietersberg) en hield zich o.a. bezig met hulp aan onderduikers en steunverlening aan politieke gevangenen in het Huis van Bewaring te Maastricht. Deze taakstelling werd al spoedig uitgebreid. Elk lid werkte individueel en had zijn/haar eigen verantwoordelijkheid had, men pleegde onderling overleg over de uiteenlopende werkzaamheden. (Cammaert VIb, pagina 644).
In de loop van 1943 probeerde de gewestelijke leiding van de L.O., ook in Maastricht de bestaande verzetsgroepen te bundelen. Ook de B.G.M. werd benaderd. Uit camouflageoverwegingen noemden zij zich zelf niet meer zo en spraken van de groep „Versleijen“, „Sjeng“ of „Blok“. De L.O.-ers bleven de groep hardnekkig Belastinggroep noemen, wat bij de groep „Versleijen“ kwaad bloed zette. Zij gaven er de voorkeur aan zelfstandig te blijven. Samenwerking werd niet op voorhand afgewezen, aangezien de groep-Versleijen voordeel had bij een goed contact met de LO. Langs die weg konden bijvoorbeeld distributiebonnen worden verkregen. Naderhand vertegenwoordigde Hovens de groep in de L.O.-districtsraad. (Cammaert VIb, p. 647)

De Limburgse gesneuvelden

Groep Dresen – 11 pers.

Bartels,
Roelf H.
∗ 1868-09-25
Groningen
† 1942-12-14
KZ Neuengamme
- Ondergrondse pers - Groep Dresen - Maastricht -

Fabrikant, mede-oprichter van de groep Dresen. Bartels en zijn 36 jaar jongere vrouw Maria hebben twee winkels in Maastricht, een in de Heggenstraat en een aan de St. Maartenslaan. Reservekapitein …

muur: links, regel 30-01
Cahn,
David Leo
∗ 1923-12-07
Maastricht
† 1942-08-14
Auschwitz
- Joden in het verzet - Vroeg verzet - Groep Dresen - Maastricht - Ondergrondse pers -

Joodse slagerszoon wonende aan de Lenculenstraat 9 te Maastricht. Hij was lid van de civiele tak van de groep Dresen, die zich vooral bezighield met verspreiding van illegale pamfletten …


Deze persoon staat (nog?) niet op de muren van de kapel.04-07
Dresen,
Pierre Marie Joseph
Pierre
∗ 1897-02-07
Maastricht
† 1942-12-01
Neuengamme
- Vroeg verzet - Groep Dresen - Maastricht - Ondergrondse pers -

Pierre Dresen was inwoner van Maastricht, gedemobiliseerd beroepsmilitair (sergeant-majoor bij de infanterie [1]), tijdelijk kassier distributiedienst, oprichter van de groep-Dresen, die …

muur: links, regel 31-01
Droitcourt,
Camille Michel Joseph Guido
Guido “Kamiel”
∗ 1915-09-27
Berlin-Pankow
† 1943-02-11
Hauptlager Neuengamme
- Ondergrondse pers - Groep Dresen - Geulle -

Guido Droitcourt had een Duitse moeder en een Franse vader en werd in Berlijn geboren. Op 20-jarige leeftijd kwam hij met zijn moeder, haar man en zijn halfbroer naar Geulle. In juli 1941 werd …

muur: midden, regel 04-02
Duijnkerke /Duynkerke,
Jan Marinus
Jan
∗ 1902-10-25
Yerseke
† 1943-03-04
Neuengamme
- Vroeg verzet - Groep Dresen - Maastricht -

De binnenvaartschipper Jan Duynkerke vervoerde met zijn boot Maria doorgaans cement in binnen- en buitenland, maar ook vluchtelingen. De thuishaven van de Maria was de oude haven van …
muur: links, regel 31-02
Engeln,
Paulus Anthonius
Tom
∗ 1902-01-30
Purmerend
† 1945-04-27
KZ Mauthausen-Ebensee
- Ondergrondse pers - Groep Dresen - Vroeg verzet - Maastricht -

De in Maastricht woonachtige winkelier en manufacteur van lederwaren Paulus Anthonius (Tom) Engeln was van Duitse afkomst en was gescheiden van een Duitse vrouw, Betsy Wanger, met wie hij …

muur: midden, regel 14-02
Hage,
Dirk Izaak
Dirk
∗ 1909-02-17
Dreischor
† 1943-04-03
Neuengamme
- Ondergrondse pers - Vroeg verzet - Groep Dresen - Maastricht -

Dirk Hage werd, na zijn demobilisatie als militair in 1940, douanier in de rang van hulpkommies en vond in het douanekantoor van Caberg (Maastricht) een aantal geestverwanten. In de groep Dresen …

muur: midden, regel 17
Lemson,
Hendrik Theodorus
Henk
∗ 1924-04-15
Maastricht
† 1945-04-07
Makkum
- Onderduikers - Vroeg verzet - Groep Dresen - Knokploegen (K.P.) - Maastricht -

Henk Lemson was schrijver bij de directe belastingen. [1]
Hij behoorde tot de belastinggroep Maastricht (Een verzetsgroep van voornamelijk belastingambtenaren die het werk van de …

muur: links, regel 32-04
Meulensteen,
Hendrik A.C.
∗ 1886-03-28
Dinther
† 1943-02-05
Neuengamme
- Vroeg verzet - Groep Dresen - Inlichtingenwerk - Dwangarbeid - Maastricht -

Hendrik Meulensteen was scheepsbevrachter. Zijn zoons en een dochter voeren op een binnenvaartschip. Exploiteerde met zijn echtgenote het schipperscafeetje van haar ouders aan de Franschensingel. …

muur: links, regel 34-02
Verhagen,
Douwe
∗ 1917-10-08
Assen
† 1943-01-04
Neuengamme
- Vroeg verzet - Groep Dresen - Maastricht -

Douwe Verhagen was bij de Duitse invasie in mei 1940 beroepssergeant aan de afsluitdijk, de enige plaats in Nederland waar de Duitsers niet doorkwamen. [1]
Na de …
muur: links, regel 37-01
Wolf,
Egbert
∗ 1917-09-07
Oldebroek
† 1942-12-04
Neuengamme
- Vroeg verzet - Groep Dresen - Maastricht -

Egbert Wolf uit Oldebroek (Gelderland) werd 1937 opgeroepen voor dienstplicht. Na zijn opleiding werd hij ingedeeld als sergeant bij het 10e Regiment Infanterie met als …
muur: links, regel 36-05